Lago di San Domenico: het smaragdgroene meer van Villalago

Een smaragdgroen meer, tussen rotswanden geklemd, met een stenen brug die het oversteekt en, niet ver weg, een grot waar men sinds duizend jaar de slangenheilige vereert. Het is geen natuurlijk meer, maar het kost weinig moeite dat te vergeten.

ItaliëLago di San Domenico
meer en kluis
Smaken van Lago di San Domenico1 / 6

Villalago

Abruzzen

Een stenen dorp, aan de flank van een berg geklemd, met huizen die op bogen rusten en daaronder een groen meer en een grot waar men de slangenheili…

Kluis van San Domenico

Bij het meer

Een grot in de rots, nabij het meer, waarin de heilige volgens de overlevering rond het jaar duizend leefde: bedevaartsoord en plek van de slangen.

De stenen brug

Waarnemen

Het meest gefotografeerde punt van het meer: de bogen veranderen van uiterlijk met de waterstand en met het licht.

Mei

Voor een bezoek aan Lago di San Domenico

Het meer is groen, de bossen zijn fris en er is weinig drukte: een van de mooiste maanden.

Een smaragdgroen meer, tussen rotswanden geklemd, met een stenen brug die het oversteekt en, niet ver weg, een grot waar men sinds duizend jaar de slangenheilige vereert. Het is geen natuurlijk meer, maar het kost weinig moeite dat te vergeten.

Het Lago di San Domenico is de stop die velen bij toeval ontdekken, wanneer ze uit een bocht van de weg naar Scanno komen, en die ze daarna niet meer vergeten. Het heeft kleuren die met het licht veranderen, lichte oevers die opduiken wanneer het water zakt, en een stenen brug die lijkt te hebben gestaan sinds altijd. En dan is er de geschiedenis, uit een honderd jaar geleden gebouwde dam en een kluis die de mensen van de Abruzzen eenvoudig «San Domenico» noemen.

Waar het Lago di San Domenico ligt

Het meer ligt in de Sagittario-vallei, in de provincie L'Aquila, vlak bij Villalago en op het punt waar de rivier de Sagittario-kloof binnenstroomt. De SR 479, de weg die naar Scanno en het Lago di Scanno leidt, loopt precies langs zijn oever: daarom zien heel veel reizigers het zonder te stoppen, en doen daar verkeerd aan. Rondom verheffen zich kalkwanden, met bossen die tot aan het water reiken.

Lago di San Domenico en omgeving op de kaart
Argatone 2148 mAntecima NO Argatone 2103 mMonte Rognone 2089 mMonte Trascinone 1937 mColle Nevera 1858 mRosa Pinnola 1809 mMonte Cona 1685 mMonte della Rovere 1521 mVillalagoFratturaFrattura Vecchia123456
  1. 1 Lago di San Domenico
  2. 2 Kluis van San Domenico
  3. 3 Villalago
  4. 4 Frattura Vecchia
  5. 5 Lago di Scanno
  6. 6 Kluis van Sant'Egidio

De gele route volgt de wegen en verbindt Lago di San Domenico met de plekken in de buurt; de stippellijn is de korte verbinding van de weg naar de plek.

Gegevens: © OpenStreetMap-bijdragers (ODbL) · Reliëf van AWS Terrain Tiles (SRTM, EU-DEM en andere open bronnen).

Een meer ontstaan door een dam

Het eerste wat je moet weten: het meer is niet natuurlijk. Het werd tussen 1920 en 1928 gemaakt door de rivier Sagittario met een dam af te sluiten: het water diende voor een waterkrachtcentrale, die van Anversa degli Abruzzi, en moest ook de spoorlijn Roma-Pescara dienen. De Sagittario is tegelijk zijn belangrijkste toevoer en zijn afvoer: hij komt aan de ene kant binnen en gaat aan de andere uit, en het water blijft net lang genoeg in de kom om de hellingen te spiegelen.

Het resultaat, een eeuw later, is een meer dat lijkt altijd hier te zijn geweest. De kleur, tussen groen en turquoise, verandert met het licht en de hemel; op sommige uren is het oppervlak een spiegel, op andere door de wind bewogen.

De brug, de oevers en de seizoenen van het water

Het symbool van het meer is de stenen brug: een brug met meerdere bogen die het oversteekt en waarachter je aan de oever een klein gebouw ontwaart. Het is het punt waar bijna iedereen stopt om te fotograferen. De waterstand verandert in de loop van het jaar, en met hem het landschap: wanneer hij zakt, duiken witte, stenige oevers op, en soms zie je ook de onderste bogen van de brug; wanneer hij stijgt, is het meer weer vol en compact, met het groen van de bossen dicht bij het water.

De Kluis van San Domenico

Niet ver van het meer, in de rots gevoegd, ligt de reden waarom deze plek zijn naam draagt: de Kluis van San Domenico, waar volgens de overlevering de heilige, Dominicus van Sora, rond het jaar duizend als kluizenaar leefde. Je bereikt hem achter de brug, door een klein portiek met een tweeluik-venster naar het meer; in het portiek zijn vier wonderen van de heilige geschilderd, en achter het altaar opent zich de ingang van de grot. Zijn geschiedenis, de schilderingen en het voetpad ernaartoe vind je op de pagina van de kluis.

De slangenheilige

De heilige Dominicus wordt aangeroepen tegen slangenbeten, hondsdolheid en kiespijn. In de negentiende eeuw werd zijn beeld volledig met slangen bedekt in processie gedragen, een gebruik dat in Villalago inmiddels slechts een herinnering is en dat in Cocullo nog altijd voortleeft, waar elk jaar het feest van de slangenvangers wordt gevierd. De onderzoekers verbinden het met een verering die na de dood van de heilige ontstond, toen men geloofde dat hij de mensen had beschermd tegen de giftige slangen die de vallei teisterden.

In Villalago wordt de heilige gevierd met de fanoglie, grote rituele vuren: het zijn stapels van takkenbossen en beukenstammen die in de januarinacht worden aangestoken, met een groot gemeenschappelijk vuur op het hoofdplein. Andere vieringen die met de heilige zijn verbonden zijn de processie op Paasmaandag, waarbij de relikwieën naar het kloostercomplex worden gedragen, en de processie in augustus door de straten van het dorp.

  1. Januari

    De fanoglie van de heilige Dominicus

    Grote rituele vuren ter ere van de heilige, in januari.

    Wat er gebeurt
    De fanoglie van de wijken en de families worden aangestoken en, de dag erna, een grote fanoglia op het hoofdplein, onder het geluid van de klokken en na de zegen van de pastoor. Het zijn kegelvormig opgestapelde stapels van takkenbossen en beukenstammen.
    Te zien
    De stapel die in het donker brandt en de mensen die zich rond het vuur verzamelen, een vroomheid die ook een gelegenheid is om samen te zijn.
  2. Lente

    De processie op Paasmaandag

    De relikwieën van de heilige, naar het kloostercomplex gedragen.

    Wat er gebeurt
    Op Paasmaandag draagt een processie de relikwieën van de heilige Dominicus naar het kloostercomplex.
  3. Augustus

    De processie in augustus

    Een tweede processie ter ere van de heilige, door de straten van het dorp.

    Wat er gebeurt
    In augustus trekt het beeld van de heilige in processie door de straten van Villalago.

Te voet om het meer

Het meer loop je goed te voet: vanaf Villalago volstaat een kort stuk langs de SR 479, met een paar pauzes aan de oevers en bij de brug, en een gids stelt ongeveer anderhalf uur voor om het meer te zien en naar de kluis te klimmen. Het is een korte wandeling, geschikt voor iedereen die voorzichtig en zonder haast loopt: denk eraan dat de weg niet voor het verkeer is afgesloten, dus pas op in de bochten.

Na het meer

Het meer is de perfecte stop van een dag tussen kloof en Scanno. Op korte afstand liggen de Sagittario-kloof met haar bronnen en paden en Villalago, het dorp van waaruit alles begint. Verder stroomopwaarts stijgt de weg naar het Lago di Scanno en het dorp Scanno; in de tegenovergestelde richting, stroomafwaarts, kom je in Anversa degli Abruzzi.

Wanneer een bezoek aan het Lago di San Domenico loont

Het meer is het hele jaar mooi, maar op verschillende manieren. De lente brengt vers groen en zacht licht; de zomer lang licht en een paar pauzes in de koele uren; de herfst ontvlamt de bossen aan de oevers en verdubbelt de kleuren; de winter, met sneeuw op de wanden, heeft een eigen, stille sfeer. Hieronder vind je maand na maand wat je kunt verwachten.

Wat je bij het Lago di San Domenico kunt doen

Het meer is klein, maar aan zijn oever ontbreekt het niet aan dingen die je kunt doen.

  • De weg langs het Lago di San Domenico, gezien vanaf Villalago
    De weg langs het meer, vanaf Villalago
    Te voet

    Wandeling van Villalago naar het meer

    Een kort stuk langs de SR 479 leidt van het dorp naar de oever: met de pauzes voor foto's en de klim naar de kluis duurt het ongeveer anderhalf uur.

  • De stenen brug over het Lago di San Domenico
    De stenen brug
    Waarnemen

    De stenen brug

    Het meest gefotografeerde punt van het meer: de bogen veranderen van uiterlijk met de waterstand en met het licht.

  • Waarnemen

    Het meer fotograferen

    Het licht van de ochtend en dat van de herfst zijn de beste: het groene water spiegelt zich in de wanden en in de bossen.

  • Het Lago di San Domenico, gezien vanaf een stenen terras, met de bossen aan de overkant
    Het meer vanaf een terras aan de oever
    Een kerk

    De Kluis van San Domenico bezoeken

    Een grot in de rots met een gefresceerd portiek: de vier wonderen van de heilige zijn op de wanden geschilderd.

Symbolen en tradities

De verhalen die men rond de heilige en zijn meer vertelt.

  • Legende

    De slangenheilige

    De heilige Dominicus beschermt tegen slangenbeten, hondsdolheid en kiespijn: in de negentiende eeuw werd zijn beeld met slangen bedekt in processie gedragen, een rite die je vandaag nog in Cocullo ziet.

  • Legende

    De vissen die slangen werden

    Onder de vier in het portiek gefresceerde wonderen is dat van de hebzuchtige vissers, wier vissen in slangen veranderen.

  • Legende

    Het door de wolf teruggegeven kind

    Een ander van de in het portiek geschilderde wonderen: een door een wolf teruggegeven kind.

Wanneer gaan, maand voor maand

Beste tijd: van mei tot juni en van september tot oktober. De balken laten zien hoe geschikt de maand is: hoe hoger, hoe beter.

  1. Januari

    Sneeuw op de wanden en grote stilte: een ander meer, dat je met aandacht voor de weg moet bekijken.

    Feesten en tradities Fanoglie van de heilige Dominicus

  2. Februari

    Nog winter: korte dagen en weinig mensen, geschikt voor een korte stop.

  3. Maart

    De dooi laat de sneeuw op de hellingen verdwijnen, en het groen begint weer aan de oevers.

  4. April

    Zacht groen en zacht licht aan de oevers: een goede tijd voor een wandeling.

    Feesten en tradities Processie op Paasmaandag met de relikwieën

  5. Mei

    Het meer is groen, de bossen zijn fris en er is weinig drukte: een van de mooiste maanden.

  6. Juni

    Lange dagen en lang licht op het water: de ideale stop tussen twee etappes.

  7. Juli

    De hitte doet je de koele uren zoeken; het ochtendlicht blijft het mooist.

  8. Augustus

    Een maand met grote toeloop richting Scanno: je moet vroeg in de ochtend stoppen.

    Feesten en tradities Processie van de heilige Dominicus door de straten van het dorp

  9. September

    Minder verkeer op de weg en kleuren die beginnen te veranderen: uitstekend om te fotograferen.

  10. Oktober

    De bossen aan de oevers ontvlammen en verdubbelen de kleuren op het water.

  11. November

    Gevallen bladeren en korte dagen: het meer is rustig en het licht laag.

  12. December

    Kou en korte dagen: een korte stop langs de weg.

Wat te zien in de buurt

Ansichtkaarten uit de omgeving, met de afstand hemelsbreed.

Wat te doen, seizoen voor seizoen

Lente

Wat je in de lente aan het meer kunt doen

Vers groen en zacht licht: een korte wandeling tussen brug, oevers en de klim naar de kluis.

In één dag

  1. Lago di San DomenicoBrug, oevers van het meer en bezoek aan de kluis
  2. Sagittario-kloofIn de middag de Sorgenti del Cavuto in de Sagittario-kloof
Herfst

Wat je in de herfst aan het meer kunt doen

De bossen ontvlammen aan de oevers en het meer verdubbelt de kleuren: het seizoen dat het meest door fotografen wordt gezocht.

In één dag

  1. Lago di San DomenicoRondwandeling om het meer en foto's bij de brug in het ochtendlicht
  2. Lago di ScannoDan het Lago di Scanno en het dorp Scanno
Winter

Wat je in de winter aan het meer kunt doen

Sneeuw op de wanden en stilte: een korte stop, en in januari de fanoglie van de heilige Dominicus.

In één dag

  1. Lago di San DomenicoEen stop aan het meer en, in januari, de fanoglie
  2. ScannoDan Scanno, voor een diner in de bergen

Andere meren in de buurt

Veelgestelde vragen over Lago di San Domenico

Is het Lago di San Domenico natuurlijk?

Nee: het is een kunstmatig meer, gemaakt door de rivier Sagittario af te sluiten met een tussen 1920 en 1928 gebouwde dam, om een waterkrachtcentrale in Anversa degli Abruzzi te voeden.

Meer lezen: Een meer ontstaan door een dam

Waar ligt het Lago di San Domenico?

In Villalago, in de Sagittario-vallei, in de provincie L'Aquila, aan de SR 479 die richting Scanno stijgt.

Meer lezen: Waar het Lago di San Domenico ligt

Wat is de Kluis van San Domenico?

Een in de rots uitgehouwen kluis nabij het meer: volgens de overlevering schiep de heilige hem rond het jaar duizend. In het portiek zijn vier wonderen als fresco's geschilderd.

Meer lezen: De Kluis van San Domenico

Waarom is de heilige Dominicus met de slangen verbonden?

De heilige wordt aangeroepen tegen slangenbeten, en de overlevering vertelt dat hij de mensen beschermde tegen de giftige slangen van de vallei. In de negentiende eeuw werd het beeld met slangen bedekt in processie gedragen: tegenwoordig vindt het feest van de slangenvangers in Cocullo plaats.

Meer lezen: De slangenheilige

Wat zijn de fanoglie van Villalago?

Het zijn grote rituele vuren ter ere van de heilige Dominicus: de fanoglie van de wijken worden in januari aangestoken en, de dag erna, de grote op het plein.

Meer lezen: De slangenheilige

Kun je het meer te voet rondlopen?

Ja, met een kort stuk langs de SR 479 vanaf Villalago, met een paar pauzes aan de oevers en bij de brug. Een gids stelt ongeveer anderhalf uur voor, de klim naar de kluis inbegrepen; pas op voor het verkeer.

Meer lezen: Te voet om het meer

Waarom verandert de waterstand van het meer?

Het meer is het bekken van een waterkrachtcentrale, en het water stroomt met de Sagittario in en uit: in de loop van het jaar schommelt de stand, en de lichte oevers duiken op wanneer hij zakt.

Meer lezen: De brug, de oevers en de seizoenen van het water

Wanneer moet je naar het Lago di San Domenico gaan?

Mei, juni, september en oktober zijn de mooiste maanden, waarbij oktober staat voor de kleuren van de bossen. In januari kun je de fanoglie van de heilige Dominicus zien.

Meer lezen: Wanneer je moet gaan, maand voor maand